گیاهان دارویی و صنعتی ایران (کرامب)

کرامب

گياه كرامب از جمله گياهان بومي مناطق تركيه و ايران بوده. از كرامب بدليل وجود اسيد اروسيك در بذر علاوه در مصرف در صنايع الكترونيك، در صنايع پلاستيك، سنتز فيبر، رزين، روغنها و برخي صنايع ديگر استفاده مي گردد. بذور كرامب با داشتن 20 تا 40%پروتئين و 35 تا 60% روغن از ارزش مناسبي برخوردار مي باشد. رشد در شرايط حرارتي گرم همراه با سازگاري به شرايط سرد و خشك، مقاومت به سرماي بهاره و تحمل خاكهاي لاتريت و قليايي كشت تا ارتفاع 2500 متر از ويژه گيهاي اين گياه مي باشد. كه آنرا گونه اي مناسب بمنظور كشت در مناطق كم آب كشور مي نمايد.

بذور كرامب داراي 20 – 40% پروتئين از جمله كرامبين و راستي سيانين كه منشاء آنزيمهاي مهمي مي باشد، 35 – 60% روغن صنعتي شامل اسيد اروسيك، لينولئيك و اولئيك ميباشند. 89/1% مواد غير ساپونيني روغن كرامب تركيبات مقدماتي سيتوسترول، كامپسترول و زنجيره بزرگ الكلهاي اليفاتيك، هگزاكوسانول و دكوسانول مي باشد.  استرولهاي آن بمنظور كاهش كلسترول خون بعنوان افزودني هاي مارگارين استفاده مي شوند. الكلهاي آن نيز از قابليت استريفيكاسيون زنجيره هاي بزرگ اسيد چرب جهت توليد مومهاي مايع نهنگهاي اسپرم برخوردار مي باشد.پوسته ماده اي بدهضم بوده اما مواد ارگانيك باقيمانده پس از استخراج قابليت هضمي در حدود 85% دارند.

روغن كرامب بدليل داشتن مقادير مناسب اسيد اروسيك در ساخت پلاستيكها، روغنها، سنتز فيبرها، رزينها و برخي ديگر توليدات صنعتي استفاده مي شود. از اين روغن در صنايع داروسازي، آرايشي و بهداشتي نيز استفاده مي گردد. اروكاميد[1][1] حاصل از روغن در تهيه فيلمهاي پلاستيكي استفاده مي گردد. اين روغن از قابليت تحمل بيشتري نسبيت به روغنهاي معدني در حرارتهاي بالا تا 700 درجه بوده. درحالي كه بهترين روغنهاي معدني دماي 500 تا 600 درجه را تحمل مي نمايند. روغن كرامب همچنين داراي 3% اكسي كننده پلي فنلي است كه در دمايC ْ180 تا 240 ساعت بدون تغيير مي ماند.

كنجاله باقيمانده بعنوان مكملي غذايي نشخوار كنندگان استفاده شده. مواد ارگانيك، پروتئين خام و فيبرهاي طبيعي در كنجاله از سرعت هضم بيشتري نسبت به كنجاله سويا برخوردار است.

بذر كامل كرامب داراي 3 – 4% گلوكوسينوليت[2][2]  مي باشد. اين ماده از نظر اقتصادي قابل جداسازي مي باشد اما براي تك معده ايها و خصوصاً طيور سمي مي باشد.اين ماده همچنين از پتانسيلهايي در كنترل پاتوژنها و علفهاي هرز خاك و كنترل مگس خانگي برخوردار است.

علاوه بر تركيبات گياه كرامب فوايد ديگري نيز دارد كه عبارتند از:

  استفاده از آن در تناوب جهت كاهش علف هرز و آفات و بيماريها

 بدليل عدم تلاقي با دانه كلزا نيازي به ايزولاسيون با اين گياه ندارد

 گياهي كم توقع بوده و آفات آن بسهولت توسط افت كش يا شخم از بين مي رود

روغن كرامب بدليل داشتن كمترين ميزان زنجيره هاي غير اشباعي اسيدهاي چرب مورد توجه صنعت مي باشد

 
منبع:م.ر. لطفی، م. ر. نقوی زاده. ۱۳۸۵. کرامب گیاهی مقاوم، پتانسيلي در تامين روغن گياهي. اولین سمینار ملی روغن نباتی 

[1][1] Erucamid

[2][2] Glucosinolate

گیاهان داروئی و صنعتی ایران

نقش گياهان در حفظ چرخه هاي اكولوژيكي بعنوان پايه تبديل و ذخيره انرژي خورشيدي بصورت انرژي شيميايي مهمتريم عامل پويايي اكوسيستم ها مي باشد. در حقيقت ثبات و پايداري اكوسيستم بر مبناي ويژه گيهاي گياهي آن اكوسيستم استوار است. امروزه بدليل عدم استفاده صحيح منابع، عدم توجه به چرخه هاي اكولوژيك و مباني توليد پايدار، كشت و پرورش گياهان زراعي تنها به گونه هاي خاصي محدود شده است. ساماندهي ژنتيكي اين گياهان بر اساس اقليم و شرايط زراعي ضمن افزايش آسيب پذيري محيط و كاهش تنوع باعث حذف بسياري عوامل موثر اكولوژيك و افزايش عوامل خسارتزا در مزارع شده است. لزوم برگشت به توليد اكولوژيك و نزديك شدن به توازن و ثبات چرخه هاي طبيعي موضوعي است كه جهان پيشرفته سعي در حصول به آنرا دارد. اما كشورهاي در حال توسعه كه عموماً قطب و خواستگاه طبيعي اين گونه ها هستند، بدليل سهل انگاري و وابستگي اقتصادي، سياسي و تجاري به كشورهاي پيشرفته از سياست تك كشتي پيروي مي نمايند.

در اینجا سعی شده با معرفی تعدادی از گیاهان داروئی و صنعتی بومی مناطق مختلف ایران و یا مستعد  جهت شرایط اقلیم خاص ایران توجهی به این بخش از پتانسیلهای موجود در کشور با هدف بهبود آموخته ها و رعایت اصول پایداری تولید بعمل آید. تقاضا دارد با راهنمایی خود اینجانب را یاری گر باشید.